ทำบัตรประชาชนใช้เอกสารอะไรบ้าง? อัปเดตล่าสุด ปี 2569

บัตรประชาชนคือเอกสารสำคัญที่สุดในการยืนยันตัวตนของคนไทย แต่หลายคนมักละเลยจนบัตรหายหรือหมดอายุ ทำให้เกิดปัญหาใหญ่ตามมาในหลาย ๆ เรื่อง วันนี้ พิเรลลี่ จะมาอัปเดตข้อมูลล่าสุดปี 2569 ว่าหากต้องทำบัตรใหม่ต้องเตรียมอะไรบ้าง และการปล่อยบัตรขาดต่ออายุส่งผลกระทบอะไรบ้าง

ทำบัตรประชาชนต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง

เมื่อถึงเวลาต้องทำบัตรประชาชนใหม่ ไม่ว่าจะกรณีใดก็ตาม หลายคนอาจจะสับสนว่าทำบัตรประชาชนใช้เอกสารอะไรบ้าง เพราะแต่ละกรณีใช้หลักฐานไม่เหมือนกัน พิเรลลี่จึงสรุปเอกสารที่ต้องเตรียมสำหรับกรณีต่าง ๆ มาให้ เพื่อให้คุณเตรียมตัวได้ถูกต้อง และไม่ต้องเสียเวลาไปหลายรอบ

กรณีบัตรหาย

การทำบัตรใหม่กรณีบัตรหาย เป็นเรื่องที่ต้องรีบดำเนินการทันที โดยคำถามแรกคือ ต้องใช้อะไรบ้างเมื่อไม่มีบัตรเดิมมายืนยัน โดยทั่วไปต้องเตรียมเอกสาร ดังนี้

เอกสารยืนยันตัวตน (ฉบับจริง) : หากคุณมีเอกสารราชการอื่นที่แสดงตัวตนและมีรูปถ่าย เช่น ใบขับขี่ หนังสือเดินทาง (Passport) หรือบัตรนักเรียน/นักศึกษา ให้นำติดตัวไปด้วย
พยานบุคคล (กรณีไม่มีเอกสาร) : หากไม่มีเอกสารยืนยันตัวตนใด ๆ เลย จำเป็นต้องนำ “เจ้าบ้าน” หรือ “บุคคลผู้น่าเชื่อถือ” (เช่น ข้าราชการ กำนัน หรือผู้ใหญ่บ้าน) ไปด้วยเพื่อรับรองตัวตน
ทะเบียนบ้าน (ตัวจริง) : แม้ปัจจุบันหลายแห่งจะเชื่อมโยงข้อมูลได้ แต่การนำทะเบียนบ้านตัวจริงติดไปด้วยจะช่วยให้กระบวนการง่ายขึ้น

กรณีบัตรหมดอายุ

นี่เป็นกรณีที่ง่ายที่สุด สามารถยื่นเรื่องได้ก่อนบัตรหมดอายุ 60 วัน หรือภายใน 60 วันนับจากวันที่บัตรหมดอายุ (หากเกินกำหนดมีค่าปรับ) เอกสารที่ต้องเตรียมมีน้อยมาก

บัตรประชาชนใบเดิม (ที่หมดอายุ) : นี่คือหลักฐานชิ้นสำคัญที่สุดที่ต้องนำไปยื่นต่อเจ้าหน้าที่
ทะเบียนบ้าน (ตัวจริง) : ควรพกติดตัวไปด้วยเผื่อในกรณีที่เจ้าหน้าที่ต้องการตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม แต่ส่วนใหญ่แค่บัตรเดิมใบเดียวก็มักจะเพียงพอแล้ว

กรณีเปลี่ยนชื่อ–สกุล หรือข้อมูลในบัตร

หากมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลสำคัญ เช่น คำนำหน้าชื่อ ชื่อตัว หรือนามสกุล จะต้องยื่นขอทำบัตรประชาชนใหม่ภายใน 60 วันนับจากวันที่แก้ไขข้อมูลในทะเบียนบ้าน โดยเตรียมเอกสาร ดังนี้

บัตรประชาชนใบเดิม : เพื่อใช้ยืนยันตัวตนเดิม
หลักฐานการเปลี่ยนแปลงข้อมูล (ตัวจริง) : เอกสารสำคัญที่ระบุการเปลี่ยนแปลง เช่น ใบสำคัญการเปลี่ยนชื่อ–สกุล (ช.3 หรือ ช.5) ใบสำคัญการสมรส ใบสำคัญการหย่า
ทะเบียนบ้าน (ตัวจริง) : ที่มีการแก้ไขข้อมูลใหม่ให้ถูกต้องเรียบร้อยแล้ว ควรรีบไปดำเนินการทันทีเพื่ออัปเดตข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน

ทำบัตรประชาชนใหม่ 2569 เสียค่าธรรมเนียมเท่าไหร่

ค่าธรรมเนียมจะแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับกรณีการทำบัตร ดังนี้

ไม่เสียค่าธรรมเนียม : การทำบัตรครั้งแรก (อายุ 7 ปี) และการทำบัตรกรณีหมดอายุ (หากทำภายใน 60 วันนับจากวันหมดอายุ)
เสียค่าธรรมเนียม 100 บาท : กรณีบัตรหาย บัตรถูกทำลาย บัตรชำรุด หรือการเปลี่ยนข้อมูล (เช่น เปลี่ยนชื่อ–สกุล)
ค่าปรับ (ไม่เกิน 100 บาท) : กรณีทำบัตรล่าช้าเกินกำหนด (เช่น บัตรหมดอายุเกิน 60 วัน)

บัตรประชาชนหมดอายุ ส่งผลกระทบอะไรในการทำธุรกรรมบ้าง

การปล่อยให้บัตรประชาชนหมดอายุ ไม่ใช่แค่เรื่องการเสียค่าปรับ 100 บาท แต่มันสร้างปัญหาที่ใหญ่กว่านั้นในการใช้ชีวิตประจำวัน มันคือการไม่สามารถทำอะไรได้เลยหลายอย่าง ได้แก่

การทำธุรกรรมทางการเงิน (เปิดบัญชี/กู้ยืม)

ธนาคารและสถาบันการเงินทุกแห่งมีกฎระเบียบที่เข้มงวดมากเรื่องการยืนยันตัวตน (KYC) หากบัตรประชาชนของคุณหมดอายุแม้เพียงวันเดียว ธนาคารจะไม่สามารถอนุมัติการเปิดบัญชีใหม่ การขอกู้ยืม การสมัครบัตรเครดิต หรือแม้แต่การเปลี่ยนแปลงข้อมูลสำคัญในบัญชีได้เลย ธุรกรรมนั้นจะถูกระงับทันที

ปัญหาการยืนยันตัวตนเมื่อรับบริการต่าง ๆ

ไม่เพียงแค่เรื่องเงิน แต่การรับบริการจากภาครัฐและเอกชนแทบทุกอย่างจะหยุดชะงัก เช่น การติดต่อสำนักงานเขต การทำหนังสือเดินทาง การยื่นภาษี การยืนยันตัวตนรับพัสดุ หรือแม้แต่การเข้าพื้นที่ที่ต้องแลกบัตร หากเจ้าหน้าที่พบว่าบัตรหมดอายุ คุณจะถูกปฏิเสธการให้บริการทันที

ผลกระทบต่อธุรกรรมเรื่องรถยนต์ (โอนรถ/ต่อภาษี)

นี่คือเรื่องใกล้ตัวที่คนใช้รถต้องระวัง! กรมการขนส่งทางบกจำเป็นต้องใช้บัตรประชาชนตัวจริงที่ยังไม่หมดอายุในการดำเนินการทุกขั้นตอน หากคุณต้องการ “โอนรถ” (ซื้อ–ขาย) หรือแม้แต่การ “ต่อภาษี” และ “ทำธุรกรรมเกี่ยวกับป้ายทะเบียน” หากบัตรหมดอายุ การดำเนินการจะถูกระงับทันที ทำให้ต้องเสียเวลาเดินทางกลับมาทำบัตรใหม่

สรุป เอกสารการทำบัตรประชาชน และข้อควรระวังที่ต้องรู้

การเตรียมเอกสารสำหรับทำบัตรประชาชนให้ถูกต้องจะช่วยประหยัดเวลาได้มาก แต่อย่าลืมว่าสิ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน คือการห้ามปล่อยให้บัตรหมดอายุ พิเรลลี่ขอแนะนำให้หมั่นตรวจสอบวันหมดอายุของเอกสารสำคัญเสมอ เหมือนที่เราต้องคอยตรวจสอบ “วันที่ผลิตยางรถยนต์ (DOT)” และ “สภาพลมยาง” ในการใช้รถ เพราะทั้งสองสิ่งล้วนสำคัญอย่างมากในชีวิตประจำวันเรา

PIRELLI ยางรถยนต์คุณภาพมาตรฐานระดับโลกที่อยู่คู่ท้องถนนมานานกว่า 153 ปี มาพร้อมกับการรับประกัน บาด บวม แตก เคลมฟรี 1 ปี หรือ 25,000 กม. (เมื่อซื้อยางครบ 4 เส้น ทุกรุ่น ทุกขนาด และลงทะเบียนภายใน 14 วัน) สนใจสั่งซื้อผ่านช่องทางออนไลน์ได้ที่ Shopee Lazada และ TikTok Shop

คำถามที่พบบ่อยในการทำบัตรประชาชน

ทำบัตรประชาชนนอกเขต หรือต่างอำเภอได้หรือไม่

ปัจจุบันสามารถทำบัตรประชาชนได้ทุกที่ทั่วประเทศ (Online) ไม่จำเป็นต้องกลับไปทำที่อำเภอตามทะเบียนบ้าน สามารถติดต่อสำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอ หรือจุดบริการด่วน (BMA Express) ที่สะดวกได้เลย

บัตรหมดอายุ ต้องทำใหม่ภายในกี่วัน

สามารถทำใหม่ล่วงหน้าได้ 60 วันก่อนบัตรหมดอายุ หรือหากหมดอายุแล้ว ต้องทำใหม่ภายใน 60 วันนับจากวันที่บัตรหมดอายุ หากปล่อยเกินกำหนด จะมีโทษปรับไม่เกิน 100 บาท และไม่สามารถใช้ทำธุรกรรมสำคัญได้

ทำบัตรประชาชนใหม่ รอนานไหม ได้บัตรเลยหรือเปล่า

หากเอกสารครบถ้วนและคิวไม่ยาว (เช่น กรณียื่นบัตรเดิมที่หมดอายุ) กระบวนการทั้งหมด ตั้งแต่ถ่ายรูป พิมพ์ลายนิ้วมือ จนถึงรอรับบัตรประชาชน (Smart Card) ใบใหม่ มักใช้เวลาเพียง 10–15 นาทีเท่านั้น